Haptonomie en weerstand bij dementie

Inga Mol

Inga Mol

Haptonomie en weerstand bij dementie

Door: Inga Mol

De taal en dementie

Bij bewoners of cliënten met dementie is de gesproken taal meestal niet meer een betrouwbaar communicatiemiddel. De bewoner begrijpt de woorden niet of reageert niet op woorden.

De taal van het lichaam, via aanraking en beweging, wordt bij de verzorging van mensen met dementie heel erg belangrijk. Het is de primaire taal van mensen. En voor zorgverleners is het kunnen spreken en verstaan van deze taal van groot belang om toegang te krijgen tot hun bewoners en om weerstand te voorkomen.

Die taal zit in jouw eigen wijze van aanraken en bewegen van en met de bewoner. Daarmee kun je leren spreken. Je kunt leren hoe je fysiek een boodschap kunt overdragen. Met je aanraking kun je ook voelend leren luisteren. Heel veel zorgverleners gebruiken dit maar nog niet altijd bewust.

Voorkomen van weerstand bij bewoners met dementie

Haptonomie betekent tastend en voelend. Bij mensen met dementie kun je vaak zien dat zij meer naar binnen gericht zijn en de naderende hulpverlener niet aan voelen komen. Hierdoor kan schrik ontstaan wanneer je daar niet op hebt gelet. Na het naderen van de bewoner is het belangrijk dat je zelf weet wat je vraagt. Als je de bewoner bijvoorbeeld wilt laten opstaan, dan moet je weten hoe die beweging in elkaar zit. Anders doet de handeling pijn en begrijpt de bewoner niet wat jou bedoeling is. Pijn en onbegrip leiden tot weerstand en mogelijk tot agressie. Ook van grote invloed is hoe je de ander aanraakt zodat er geen angst ontstaat. Als gevolg van angst kunnen mensen met dementie reageren met vechten, vluchten of bevriezen. Deze drie angstreacties zijn waarneembaar in het lichaam als het samenballen van spieren, het verslappen van spieren en het verstarren van spieren. Een open aanraking (zonder gebruik van duimen) roept dit gevoel en deze spierreacties meestal niet op. Bij een open aanraking nodig je de bewoner met dementie uit tot zelf bewegen.

Haptonomie en weerstand bij dementieBewegen met een bewoner met dementie

Niet alleen de aanraking is taal, ook de manier waarop je met de bewoner beweegt. Het gebruik van armkracht (waarbij jij stil blijft staan) roept het gevoel op geduwd of getrokken te worden. Dit kan weerstand oproepen bij de bewoner en voor jou wordt het werk zwaarder en gevaarlijker. Wanneer je echter leert om bewegingen te vragen door zelf te bewegen, dan ervaart de bewoner dat als een uitnodiging om zelf zijn spieren aan te spannen. Je vraagt een beweging niet door te duwen maar door zelf de gewenste beweging te maken. Als de bewoner totaal niet reageert op een beweging van jou, dan zoek je een verplaatsingstechniek waarbij je je eigen gewicht gaat gebruiken of is het tijd om hulpmiddelen te gaan gebruiken. Met of zonder hulpmiddelen, het blijft altijd belangrijk om te letten op het bewegingstempo van de bewoner. Ook hiermee kun je heel veel angst en weerstand voorkomen.

Haptonomisch werken leer je vooral in de praktijk, door zelf te gaan voelen. Bovenstaande uitgangspunten kunnen je hierbij helpen. Veel succes!

Wil je meer weten? Inga Mol verzorgt ook trainingen. Lees meer over de training ‘Haptonomie en het voorkomen van weerstand bij dementie’ of ga direct naar de bijscholingsagenda.


 

Samenwerking met Inga Mol

Met heel veel plezier melden we dat Zorg voor leren een samenwerking is aangegaan met Inga Mol.

Inga Mol is oprichter van het Instituut voor Rugklachtpreventie en Haptonomie en auteur van onder andere Handboek Haptonomisch verplaatsen. Vanuit deze samenwerking bieden we opleidingen, bijscholing en workshops rondom het verplaatsen van cliënten in de verpleging en verzorging. De doelen van deze activiteiten zijn altijd tweeledig:

  • De zorg comfortabeler en respectvoller maken voor cliënten
  • Het werk lichter en interessanter maken voor de zorgverlener

Op onderstaande foto’s links Inga Mol en rechts Carolien Thörig die de samenwerkingsovereenkomst ondertekenen.

We zijn heel blij dat we met deze samenwerking ons aanbod kunnen uitbreiden met trainingen op het gebied van haptonomisch verplaatsen vanuit een visie die past bij de eigen regie van de cliënt.

Lees meer

WP_20151027_002WP_20151027_009

Opleiding Ergocoach | Inga Mol

Boek Haptonomisch verplaatsen

Inga Mol, auteur van het boek Handboek Haptonomisch verplaatsen, verzorgt de opleiding tot ergocoach.

Trainingsdagen:              5 praktijkdagen

Lestijden:                          9.30 – 16.00 uur

Locatie:                             Koningsplein 38 B | 2518 JH | Den Haag (goed bereikbaar met OV)

Investering:                      € 1.275,00 vrijgesteld van BTW

Inclusief:                           2 studieboeken, 2 boekjes over hulpmiddelen, reader

Trainer:                             Inga Mol

Inschrijving open voor ergocoaches uit alle velden van de gezondheidszorg.
Andere geïnteresseerden in overleg.

Inhoud van de opleiding (o.a.):

  • Anatomie en enkele klachten aan het bewegingsapparaat;
  • Oorzaken van klachten aan het bewegingsapparaat;
  • Analyseren van fysieke belasting;
  • Preventiemogelijkheden;
  • Oefenen van haptonomisch verplaatsen;
  • Corrigeren van verplaatsingen bij collega’s;
  • Kennis van hulpmiddelen;
  • Ergonomie en aanpassingen;
  • Consult en advisering;
  • De positie van de cliënt;
  • Fysieke belasting in het team.

Inga MolOver Inga Mol

Inga Mol is oprichter van het Instituut voor Rugklachtpreventie en Haptonomie en verzorgt al meer dan 25 jaar trainingen, workshops en prestaties op het gebied van het verplaatsen en tillen van cliënten.

Het doel van haar trainingen en workshops is altijd tweeledig:

  1. het verhogen van het comfort van de cliënten tijdens de verzorging;
  2. het verlichten van de werkzaamheden van de professionele werkers.

 

Uitspraak van een deelnemer:

“Had ik jouw trainingen maar jaren eerder gevolgd.”

 

Meer informatie over Inga Mol en de trainingen die zij aanbiedt, is te vinden op www.lerentillen.nl